Social learning 27 oktober 2021 77 x bekeken

“Het is voor ons een ultieme manier om medewerkers te binden”

Social learning lijkt dan misschien een mode-term die te maken heeft met moderne platforms en social media – schijn bedriegt. Wie gaat graven, vindt de oorsprong van social learning in de jaren ’70. Facebook bestond nog lang niet maar ook toén al was men bezig met ‘leren in sociale context door observatie, instructie en samenwerking’. Wat betekent social learning anno nu en hoe kunnen (zorg)organisaties het slim inzetten? We praten erover met Cindy Groenestein van horecaketen De Beren en Marlou van Dijck van zorginstelling PSW.

Cindy en Marlou hebben elkaar al eerder digitaal ontmoet; ze namen beiden deel aan een designsessie van Noordhoff, die dit keer over social learning ging. Een leerzame ervaring, vonden ze allebei. Marlou: “Het was ontzettend inspirerend om elkaars gedachten, ideeën en praktische vertalingen van social learning te horen. Met een variatie aan branches viel er veel van elkaar te leren. Het was eigenlijk een mooie vorm van…social learning!”

Gamification

Want social learning is actief en samen leren, je ontwikkelen op basis van de feedback van de ander en continu reflecteren op elkaar en jezelf. Liefst gelardeerd met game-elementen en altijd met afnemende ondersteuning van de docent. Social learning gaat meer over performance en minder over reproductie. Dat was dus ook al ‘een ding’ in de seventies, maar tegenwoordig hebben we alle middelen en tools binnen handbereik om social learning sneller, effectiever, leuker en succesvoller te maken.

Hard nodig

Bovendien is de noodzaak van social learning groter dan ooit. Diensten en producten worden steeds complexer. Er is een gillend tekort aan medewerkers. Dit alles vraagt om verandering. Hoe mooi is het als een zorginstelling die gebukt gaat onder hoge werkdruk zijn Niveau 4 Verpleegkundigen taken kan geven van Niveau 5 Verpleegkundigen? Zodat de druk een beetje van de ketel gehaald wordt. Social learning kan dit proces versnellen; laat verpleegkundigen samen leren, kennis delen en deze leervorm ontsluit zo dus kennis bottom-up in plaats van top-down.

Medewerkers binden

Ook Cindy ziet de noodzaak van social learning. “Werken in de horeca wordt vaak alleen gezien als bijbaantje. Als tussenstop op weg naar ‘een echte baan’. Dat maakt het verloop groot. Wat mensen niet weten is dat die echte baan ook in de horeca kan liggen! Bij De Beren kun je je een leven lang blijven ontwikkelen. Een flink aantal van onze mensen is ooit begonnen als afwasser en runt nu een hele zaak. De focus ligt bij ons dus vooral op het binden van medewerkers. En social learning helpt ons daarbij. Wij hebben bijvoorbeeld al 250 eigen online trainingen ontwikkeld. Bijna elke training heeft een sociaal component. Eerst de theorie leren over het perfecte kopje koffie, dán in groepjes strijden om de mooiste cappuccino in het echt te maken.”

Samen naar Guus Meeuwis

Met een relatief jong personeelsbestand past social learning ook nog eens uitstekend bij De Beren. “Social learning is voor 16-plussers de juiste stok achter de deur om te gaan leren. Samen een battle doen motiveert. Ga met de camera van je smartphone op zoek naar de juiste plek in het restaurant om het antwoord op een vraag te vinden, bijvoorbeeld. Dit soort manieren van leren is belangrijk voor de toekomst van leren.” Cindy zette met de bierleverancier van De Beren een traject op van tapcursus en theoretische verdieping. “Deelnemers doorliepen de training in teams en verdienden door goed samen te werken punten. Het team met de meeste punten kreeg tickets voor een concert van Guus Meeuwis. Zo beloonden we het ‘samen leren’ met een tof groepsuitje.”

Zorgen

Marlou: “Ik kan me inderdaad helemaal voorstellen dat social learning goed bij jullie past. In de zorg ligt dat denk ik net iets anders. Onze medewerkers voelen weinig ruimte en tijd voor dit soort activiteiten. Ze willen voor iemand zorgen. Aan ons de taak om ze bewust te maken van het feit dat social learning juíst kan bewerkstelligen dat ze nog betere zorg kunnen leveren. Met elkaar leren op het moment dat het past. Dus niet per se klassikaal en op aangewezen tijdstippen maar misschien wel even in de gezamenlijke koffiepauze.”

Digitale speurtocht

“Social learning is veel breder dan ik dacht,” vervolgt Marlou. “Het is meer dan een sociale component binnen een LMS. Het is met elkaar iets onderzoeken, op een forum kennis met elkaar delen, samen een escape room doen en zo nieuwe kennis vergaren. Toen wij ons leerplatform onlangs lanceerden, heb ik een digitale speurtocht opgetuigd. Op speelse en informele manier maakten medewerkers kennis met de leerpaden. Bij elke stap kregen ze na het oplossen van een vraag een letter en aan het einde van de rit vormden de letters een zin. Goede oplossingen beloonden we met chocola. Je begrijpt dat dit veel positieve reacties opriep!”

Ongepaste opmerkingen

Uitdagingen zijn er ook. Hoe garandeer je bijvoorbeeld de kwaliteit van content als iedereen mag bijdragen? Hoe ga je om met ongepaste of ongewenste opmerkingen? Cindy: “We werken met jongeren. Als leren een sociaal element heeft, dan moet dat in de basis wel ter bevordering van leren zijn. En praktisch: het nakijkwerk is intensiever. Daar staat tegenover dat de effecten op langere termijn groter zijn.”

Samen apps testen

“Bij PSW zetten we onze cliënten ook in bij leren,” vertelt Marlou. “We hebben een aantal cliënten met een grote voorliefde voor computers en apps. Die hebben we samen in een team gezet. Samen testen ze nieuwe technische snufjes en apps om te kijken of ze handig zijn voor onze organisatie. Ze maken korte filmpjes van hun bevindingen en delen die op Yammer. Zo inspireren we elkaar binnen PSW om nieuwe tools te gaan gebruiken.”

Wauw-momenten

Marlou deelt tot slot nog een persoonlijke inspiratiebron. “Ken je het BCL Instituut? Die zijn bezig met breinleren. Hun theorie is dat je door zes breinprincipes, zoals ‘emotie’, ‘creatie’ en ‘voortbouwen’, kennis steviger kunt vastzetten in je brein. Door meer zintuigen te gebruiken en samen successen te behalen, ervaar je meer wauw-momenten en blijft kennis beter hangen. Voor ons is dit nog toekomstmuziek maar ik verheug me er nu al op om daarmee aan de slag te gaan!”